ททท. คงเป้า 33 ล้านคนปี 2569 ทั้งที่ 5 เดือนแรกติดลบ — แต่ตัวแปรจริงคือที่นั่งสายการบินกับวีซ่า ไม่ใช่ตัวเลขเป้า

ทำไมตลาดที่ติดลบ ตะวันออกกลาง -24.9% เกาหลีใต้ -19% ถึงสำคัญน้อยกว่าคำถามว่าปีนี้สายการบินไหนกลับมาบินตรงเข้าไทย เพราะนั่นคือตัวที่ตัดสินว่า Segment ไหนมาเต็มห้องคุณครึ่งปีหลัง

▍ ทำไม ททท. ยังคงเป้า 33 ล้านคนปี 2569 ทั้งที่ 5 เดือนแรกติดลบ แล้วคันโยกที่ดึงจริงคืออะไร?

เริ่มจากข้อเท็จจริงก่อน คุณฐาปนีย์ เกียรติไพบูลย์ ผู้ว่าการ ททท. แถลงเมื่อวันพฤหัสบดีที่ 11 มิ.ย. ว่าสถานการณ์ท่องเที่ยวไทยได้รับผลจากความไม่สงบในตะวันออกกลางที่ดันราคาน้ำมันขึ้น กระทบต้นทุนสินค้าและเศรษฐกิจโลก แต่ ททท. ยังคงเป้าต่างชาติ 33 ล้านคน รายได้ 1.55 ล้านล้านบาท และตลาดในประเทศ 200.4 ล้านคน-ครั้ง รายได้ 1.1 ล้านล้านบาท

ภาพ 5 เดือนแรกบอกว่าทำไมเป้านี้ถึงท้าทาย ต่างชาติเข้ามา 14.03 ล้านคน ใกล้เคียงปีก่อนที่ 14.36 ล้านคน ติดลบเล็กน้อย 2.3% สร้างรายได้ 679,274 ล้านบาท แต่เมื่อแยกเป็นรายตลาดจะเห็นภาพที่ไม่เท่ากัน ตลาดไกลที่โดนหนักคือตะวันออกกลางติดลบ 24.9% และแอฟริกาติดลบ 4% ส่วนยุโรปและสหรัฐฯ ยังทรงตัวใกล้ระดับปีก่อน

ฝั่งที่ยังโตก็มี ตลาดสแกนดิเนเวียและยุโรปตะวันออก โดยเฉพาะสวีเดนโต 14.3% นอร์เวย์โต 10.9% โปแลนด์โต 16.9% และคาซัคสถานโต 8.3% ส่วนตลาดใกล้ จีนกลับมาโตเด่น 18.4% คิดเป็น 2.3 ล้านคน อินเดียยังโตดี 8% ที่ 1 ล้านคน แต่อาเซียนกลับชะลอ ติดลบราว 14% จากการหดของตลาดมาเลเซีย

นี่คือจุดที่ผมว่าน่าสนใจ เมื่อจำนวนหัวรวมหดแต่ ททท. อยากให้รายได้คงเส้น ตัวแปรที่เหลือไม่ใช่การป่าวประกาศเป้า แต่คือการทำให้ตลาดที่ใช้จ่ายสูงเดินทางเข้ามาได้จริง และตรงนี้เองที่ ททท. หยิบ 2 คันโยกด้านการเข้าถึงขึ้นมาเล่น

คันโยกแรกคือที่นั่งสายการบิน ททท. ตั้งเป้าดึงที่นั่งกลับมาให้เกิน 100% ของปี 2019 จากปัจจุบันที่หลายตลาดฟื้นเพียงราว 80-90% ฝั่งตลาดไกล ตัวอย่างที่เป็นรูปธรรมคือ British Airways กลับมาบินตรงจากลอนดอนและแมนเชสเตอร์เข้ากรุงเทพฯ และสายการบิน LOT ของโปแลนด์ที่จะเปิดบินตรงจากโปแลนด์เข้าไทยครั้งแรกในเดือนกรกฎาคมนี้ ขณะที่ฝั่งตลาดใกล้ สายการบิน Vietjet เปิดเส้นทางใหม่จากฮานอยสู่อุดรธานีและขอนแก่น

คันโยกที่สองคือวีซ่า คณะรัฐมนตรีมีมติยกเลิกสิทธิยกเว้นวีซ่า 60 วันสำหรับ 93 ประเทศ โดยปรับลงเหลือ 30 วัน ซึ่ง ททท. ประเมินว่ากระทบจำกัด เพราะนักท่องเที่ยวส่วนใหญ่พักเฉลี่ยไม่ถึง 30 วันอยู่แล้ว ส่วนตลาดอินเดียที่ต้องกลับไปใช้ Visa on Arrival กระทรวงการท่องเที่ยวฯ เสนอให้พิจารณายกเว้นวีซ่า 15 วัน เพราะอินเดียพักเฉลี่ยราว 9 วัน

▍ ผลกระทบกับโรงแรมไทยใน 3 กรอบเวลา

⏱ 3-6 เดือน (ครึ่งปีหลังนี้): โรงแรมควรปรับ source mix ตามเส้นทางบินที่กลับมา หรือยังรอ demand เดิม?

ครึ่งปีหลังคือช่วงที่ที่นั่งสายการบินที่กลับมาจะเริ่มแปลงเป็นการเดินทางจริง โรงแรมที่พึ่งตลาดเดียวอยู่ในจุดเสี่ยงที่สุด

ถ้า source market หลักของโรงแรมเป็นมาเลเซียหรือเกาหลีใต้ที่กำลังแผ่ว แต่ที่นั่งใหม่กำลังกลับมาทางยุโรปและเส้นทางในประเทศ การนั่งรอ demand เดิมให้กลับมาเองคือการเสียจังหวะให้คู่แข่ง

สิ่งที่ทำได้คือดูว่าเส้นทางบินที่เพิ่มเข้ามาตรงกับตลาดที่โรงแรมมีของขายอยู่แล้วหรือไม่ แล้วเตรียมราคากับช่องทางขายให้ตรงกลุ่มที่กำลังได้ที่นั่งเพิ่ม ก่อนที่คนอื่นจะจับจอง demand ก้อนนั้นไปก่อน

📅 6-12 เดือน: ถ้าสายการบินยุโรปกลับมาบินตรง + วีซ่าเหลือ 30 วัน ตลาด Long-haul จะเปลี่ยน Forward Booking ปลายปีอย่างไร?

ตลาด Long-haul จองล่วงหน้านานกว่าและอยู่นานกว่าตลาดใกล้ ถ้าที่นั่งบินตรงจากยุโรปกลับมาเต็มที่ช่วงไฮซีซั่นปลายปี โรงแรมที่วางของขายตรงกลุ่มนี้จะเข้าปลายปีด้วย Forward Booking ที่แน่นขึ้น และพึ่งการจองนาทีสุดท้ายผ่าน OTA น้อยลง

ส่วนการลดสิทธิยกเว้นวีซ่าจาก 60 วันเหลือ 30 วัน ททท. ประเมินว่ากระทบจำกัด เพราะนักท่องเที่ยวส่วนใหญ่พักเฉลี่ยไม่ถึง 30 วันอยู่แล้ว

กลุ่มที่ต้องจับตาเป็นพิเศษคืออินเดียที่กลับไปใช้ Visa on Arrival ซึ่งกระทรวงการท่องเที่ยวฯ เสนอให้พิจารณายกเว้นวีซ่า 15 วัน เพราะอินเดียพักเฉลี่ยราว 9 วัน และยังเป็นตลาดที่โตต่อเนื่อง โรงแรมที่รับแขกอินเดียควรติดตามว่าเงื่อนไขจะลงตัวแบบไหน เพราะมันกระทบตรงต่อความง่ายในการตัดสินใจเลือกไทย

🔭 2-3 ปี: ถ้าเกมการเข้าถึง ที่นั่งบินกับวีซ่า กลายเป็นตัวกำหนดถาวร โรงแรมที่ผูกกับตลาดเดียวจะเปราะแค่ไหน?

ทิศทางที่ ททท. เดินมาทั้งปีคือเน้นคุณค่ามากกว่าจำนวนหัว และข่าวนี้ตอกย้ำว่ากำลังวางเดิมพันบนการเข้าถึงเป็นหลัก

ถ้าที่นั่งสายการบินและนโยบายวีซ่ากลายเป็นตัวกำหนดถาวรว่าตลาดไหนเข้าถึงไทยได้ง่าย โรงแรมที่ผูกรายได้เกือบทั้งหมดไว้กับตลาดเดียวจะเปราะมาก เพราะวันที่สายการบินตัดเที่ยวบินหรือวีซ่าตลาดนั้นเปลี่ยน รายได้จะหายเป็นก้อนโดยที่โรงแรมคุมเองไม่ได้เลย

ทางกันคือกระจาย source mix ให้ครอบทั้งตลาดใกล้และตลาดไกล และสร้างของขายที่ยืดหยุ่นพอจะขายได้หลายกลุ่ม เพื่อให้ความเสี่ยงด้านการเข้าถึงไม่ตกอยู่กับตลาดเดียว นี่คือเกมระยะยาวที่เริ่มวันนี้ได้เลย ไม่ต้องรอให้เจ็บก่อน

สิ่งที่ ททท. ไม่ได้พูดออกมาตรง ๆ คือ ตัวเลขเป้า 33 ล้านเป็นพาดหัวที่อ่านง่าย แต่แผนที่ที่นั่งสายการบินและนโยบายวีซ่าที่ซ่อนอยู่ในข่าวต่างหาก คือข้อมูลที่ใช้วางแผนได้จริงตลอดครึ่งปีหลัง

โรงแรมที่อ่านแผนที่การเข้าถึงนี้ออกแล้วขยับ source mix ให้ตรง จะได้เปรียบตอนไฮซีซั่น ส่วนคนที่อ่านว่า “ก็แค่ข่าวแถลงเป้า” ก็จะตัดสินใจราคาตามคู่แข่งไปวัน ๆ

คำถามที่ค้างคือ คุณจะใช้แผนที่ที่นั่งบินกับวีซ่าชุดนี้เป็นเข็มทิศจัดตลาดและราคาปลายปี หรือจะรอดูว่าห้องเต็มหรือไม่เต็มแล้วค่อยตามแก้อีกรอบ ผลลัพธ์ปลายปีต่างกันมาก